10/03/2026
Τα φυτά Solanaceae NGT-1 ανθίζουν στην ιταλική άνοιξη
Μια πρωτοποριακή σεζόν για τις καλλιέργειες NGT-1 στην Ιταλία
Συντάκτρια: Concetta Licciardello (CREA)
Η Ιταλία έχει ξεκινήσει μια συντονισμένη εθνική πρωτοβουλία για τις Νέες Γενομικές Τεχνικές (NGTs), με στόχο να τοποθετήσει την επιβεβαίωση στο χωράφι στο επίκεντρο της τεχνολογικής καινοτομίας.
Οι NGTs, που στην Ιταλία ονομάζονται «Τεχνολογίες Εξέλιξης Υποβοηθούμενες (TEA)», περιλαμβάνουν προηγμένα βιοτεχνολογικά εργαλεία όπως η επεξεργασία γονιδιώματος και η cisgenesis. Στόχος τους είναι η βελτίωση συγκεκριμένων χαρακτηριστικών διατηρώντας το αρχικό γενετικό υπόβαθρο του φυτού, εξασφαλίζοντας προϊόντα που εκτιμώνται από τους καταναλωτές και συνδέονται στενά με τις τοπικές παραδόσεις. Το CREA (Συμβούλιο για την Αγροτική Έρευνα και Οικονομία), ο μεγαλύτερος δημόσιος ερευνητικός φορέας στην Ιταλία στον αγροτικό τομέα, συντονίζει το έργο «TEA4IT», το οποίο χρηματοδοτείται με 9 εκατομμύρια ευρώ από το Ιταλικό Υπουργείο Γεωργίας, Επισιτιστικής Κυριαρχίας και Δασών, υπό την επιστημονική ηγεσία της Δρ. Concetta Licciardello.
Με μια ολοκληρωμένη και μακροπρόθεσμη προσέγγιση, το έργο στοχεύει στην ανάπτυξη φυτών υψηλής ποιότητας NGT που είναι πιο ανθεκτικά σε ασθένειες, καλύτερα προσαρμοσμένα στην κλιματική αλλαγή και βελτιωμένα σε ποιοτικά χαρακτηριστικά. Για την επίτευξη αυτών των στόχων, το CREA έχει συγκεντρώσει πανεπιστήμια και δημόσιους και ιδιωτικούς ερευνητικούς φορείς για να εργαστούν σε βασικές καλλιέργειες «Made in Italy», όπως λαχανικά, δημητριακά και οπωροφόρα δέντρα. Το έργο καλύπτει ολόκληρη την αλυσίδα, από την ανάπτυξη φυτών NGT μέχρι τη μεταφορά τους από το εργαστήριο στο χωράφι, ένα κρίσιμο βήμα για την αξιολόγηση των επιπτώσεων των επαγόμενων μεταλλάξεων. Το CREA εφαρμόζει μια αυστηρή διαδικασία επικύρωσης που εξασφαλίζει ότι τα προκύπτοντα φυτά ανήκουν στην κατηγορία NGT-1 και επομένως είναι συγκρίσιμα με ποικιλίες που προέρχονται από συμβατική αναπαραγωγή ή φυσικές εξελικτικές διεργασίες. Τα φυτά NGT-1 θα υποβληθούν σε τελική έγκριση για ανοιχτό χωράφι από την αρμόδια εθνική αρχή. Μεγάλο μέρος της χρηματοδότησης διατίθεται σε βασικές και θεμελιώδεις ερευνητικές δραστηριότητες που, μέσω της σε βάθος μελέτης της δυσκαμψίας, της αναγνώρισης γονιδίων και μοριακών μηχανισμών που ελέγχουν σύνθετα χαρακτηριστικά, της χρήσης των πιο καινοτόμων προσεγγίσεων για την παραγωγή φυτών χωρίς DNA και νέων Cas, και της σε βάθος μελέτης της προστασίας πνευματικής ιδιοκτησίας, θέτουν τις βάσεις για τα «φυτά TEA» του κοντινού μέλλοντος. Ειδικότερα, στο πλαίσιο του «TEA4IT», το υποέργο «TEA4IT-SOL» επικεντρώνεται στην αξιοποίηση υπαρχόντων αποτελεσμάτων σε μελιτζάνα και ντομάτα, δύο εμβληματικά ιταλικά κηπευτικά είδη. Στόχος είναι να γίνουν αυτές οι καινοτομίες έτοιμες για εφαρμογή και μεταφορά τεχνολογίας στον παραγωγικό τομέα.
Παρθενοκαρπία και μειωμένη καφέωση σάρκας στη μελιτζάνα
Laura Toppino – Tea Sala – Fabio D’Orso – Giuseppe Leonardo Rotino (CREA)
Στη μελιτζάνα, η παρθενοκαρπία και η μειωμένη καφέωση σάρκας είναι εξαιρετικά επιθυμητά χαρακτηριστικά τόσο για τους καταναλωτές όσο και για τις εταιρείες μεταποίησης, καθώς βελτιώνουν την ποιότητα του καρπού, την εργασιμότητα και τη διάρκεια ζωής. Επιπλέον, η ικανότητα καρποφορίας χωρίς γονιμοποίηση βοηθά στη διατήρηση της παραγωγικότητας ακόμα και σε συνθήκες υποβέλτιστης επικονίασης, με οφέλη τόσο για το κόστος όσο και για το περιβάλλον. Αυτά τα χαρακτηριστικά αποτελούν επομένως βασικούς στόχους στην αναπαραγωγή μελιτζάνας. Οι ερευνητές του CREA ανέπτυξαν γραμμές μελιτζάνας NGT-1 τύπου μακριάς μαύρης χρησιμοποιώντας τεχνολογία CRISPR για να προκαλέσουν πλήρη ή μερική απουσία σπόρων μεταλλάσσοντας τα δύο ορθόλογα γονίδια AUCSIA1 και AUCSIA2, που εμπλέκονται στη ρύθμιση της ομοιόστασης της αυξίνης στην ωοθήκη. Πρόσθετες γραμμές NGT-1 με μειωμένη καφέωση προέκυψαν από την επεξεργασία του γονιδίου HQT, που εμπλέκεται στα τελικά στάδια της βιοσύνθεσης του χλωρογενικού οξέος. Η απώλεια λειτουργίας των γονιδίων AUCSIA επηρεάζει το χρονοδιάγραμμα απελευθέρωσης αυξίνης στην ωοθήκη, ενώ η επεξεργασία του HQT εμποδίζει τη σύνθεση χλωρογενικού οξέος και αλλάζει την κατανομή των προδρόμων υδροξυκινναμικών οξέων. Στο πλαίσιο του «TEA4IT-SOL», το CREA σχεδιάζει δοκιμές ανοιχτού χωραφιού για να αξιολογήσει όχι μόνο την απουσία σπόρων και τη μειωμένη καφέωση, αλλά και την ανάπτυξη του φυτού, την απόδοση και τη συνολική απόδοση σε πραγματικές συνθήκες καλλιέργειας.
Ντομάτα εμπλουτισμένη με βιταμίνη D
Fabio D’Orso (CREA)
Η ανεπάρκεια βιταμίνης D είναι ένα ευρέως διαδεδομένο πρόβλημα δημόσιας υγείας με αρνητικές συνέπειες για την υγεία των οστών και τη λειτουργία του ανοσοποιητικού. Η επαρκής πρόσληψη βασίζεται συνήθως σε εμπλουτισμένα τρόφιμα ή συμπληρώματα, καθώς τα φυτά περιέχουν φυσικά πολύ λίγη βιταμίνη D. Μέσω μεταβολικής μηχανικής βασισμένης σε CRISPR, ερευνητές του John Innes Centre (Norwich, Ηνωμένο Βασίλειο), μαζί με συνεργάτες συμπεριλαμβανομένου του CREA, ανέπτυξαν γραμμές ντομάτας που συσσωρεύουν 7-δεϋδροχοληστερόλη (προβιταμίνη D₃). Όταν εκτίθενται σε ακτινοβολία UV-B, αυτό το μόριο μετατρέπεται σε βιταμίνη D₃, επιτρέποντας στις ντομάτες να γίνουν σημαντική φυτική πηγή αυτού του απαραίτητου θρεπτικού συστατικού. Στο πλαίσιο του «TEA4IT-SOL», το CREA στοχεύει στη διεξαγωγή δοκιμών ανοιχτού χωραφιού για να αξιολογήσει την απόδοση των φυτών και τη συσσώρευση βιταμίνης D₃ κάτω από φυσικό ηλιακό φως εμπλουτισμένο με UV-B ακτινοβολία.
Αντοχή στο περονόσπορο της ντομάτας
Andrea Moglia (Πανεπιστήμιο του Τορίνο)
Ορισμένα γονίδια των φυτών, γνωστά ως γονίδια ευαισθησίας, μπορούν ακούσια να διευκολύνουν τη μόλυνση από παθογόνα. Ένα τέτοιο γονίδιο, το Downy Mildew Resistant 6 (DMR6_1), κωδικοποιεί ένα ένζυμο που εμπλέκεται στον καταβολισμό του σαλικυλικού οξέος. Το σαλικυλικό οξύ είναι μια βασική ορμόνη στην ενεργοποίηση των αμυντικών αποκρίσεων του φυτού. Όταν η δραστηριότητα του DMR6_1 μειώνεται, τα επίπεδα σαλικυλικού οξέος παραμένουν υψηλότερα, ενισχύοντας τις φυσικές άμυνες του φυτού. Τα αυξημένα επίπεδα σαλικυλικού οξέος έχουν επίσης συνδεθεί με βελτιωμένη ανοχή σε σημαντικές αβιοτικές καταπονήσεις όπως αλατότητα, βαρέα μέταλλα, οσμωτική πίεση, ξηρασία και θερμότητα. Ερευνητές του Πανεπιστημίου του Τορίνο δημιούργησαν γραμμές ντομάτας NGT-1 με μεταλλάξεις που προκλήθηκαν από CRISPR στο γονίδιο DMR6_1. Υπό ελεγχόμενες συνθήκες, οι επεξεργασμένες γραμμές έδειξαν μειωμένη ευαισθησία στον Phytophthora infestans (περονόσπορος) και αυξημένη ανοχή στην ξηρασία. Δοκιμές στο χωράφι το 2025 επιβεβαίωσαν την ισχυρή απόδοσή τους: μετά από μόλυνση από P. infestans, η σοβαρότητα της νόσου μειώθηκε κατά περίπου 80% σε σύγκριση με τα φυτά ελέγχου. Στο πλαίσιο του «TEA4IT-SOL», περαιτέρω δοκιμές ανοιχτού χωραφιού θα αξιολογήσουν επίσης την απόδοση, την αγρονομική συμπεριφορά και την ανοχή στην ξηρασία.
Ντομάτα NGT-1 ανθεκτική σε παρασιτικά φυτά
Alessandro Nicolia (CREA)
Τα παρασιτικά φυτά των γενών Orobanche και Phelipanche εξαπλώνονται ραγδαία στην Ιταλία και προκαλούν σοβαρές απώλειες απόδοσης σε διάφορες καλλιέργειες, συμπεριλαμβανομένης της ντομάτας. Στο πλαίσιο του «TEA4IT-SOL», δοκιμάζονται διαφορετικές γραμμές ντομάτας NGT-1 που επεξεργάστηκαν μέσω CRISPR σε γονίδια που εμπλέκονται στη βιοσύνθεση στριγγολακτονών, συγκεκριμένα D27 και CCD7. Αυτά τα γονίδια επηρεάζουν την ποσότητα στριγγολακτονών που απελευθερώνονται στις ριζικές εκκρίσεις, οι οποίες παίζουν καθοριστικό ρόλο στην τόνωση της βλάστησης των παρασιτικών φυτών. Οι στριγγολακτόνες ρυθμίζουν επίσης σημαντικά χαρακτηριστικά του φυτού όπως η διακλάδωση και το ύψος· επομένως, για να περιοριστούν ανεπιθύμητες επιδράσεις στην αρχιτεκτονική του φυτού, οι επεξεργασμένες γραμμές αξιολογήθηκαν επίσης ως υποκείμενα για ένα εμπορικό υβρίδιο ντομάτας. Τα αποτελέσματα από την πρώτη πειραματική χρονιά (2025) ήταν πολύ ενθαρρυντικά, εντοπίζοντας τουλάχιστον μία επεξεργασμένη γονιτύπη με φαινότυπο συγκρίσιμο με τον έλεγχο αλλά με μειωμένη προσβολή από Orobanche. Η χρήση επεξεργασμένων υποκειμένων βοήθησε στη διατήρηση αποδόσεων παρόμοιων με τον έλεγχο ενώ μείωσε σημαντικά τη μόλυνση από παράσιτα. Στο πλαίσιο του «TEA4IT-SOL», νέες δοκιμές ανοιχτού χωραφιού θα αξιολογήσουν περαιτέρω την απόδοση και την απόδοση των φυτών.
A groundbreaking season for NGT-1 crops in Italy Concetta Licciardello (CREA) Italy has initiated a coordinated national initiative on New Genomic Techniques (NGTs), aimed at positioning field validation at the core of technological innovation. NGTs, referred in Italy as “Tecnologie di Evoluzione ...
