15/06/2026
Ψήφισμα του Τμήματος Αρχιτεκτόνων Μηχανικών ΑΠΘ
για την προστασία του Συγκροτήματος Γυμνασίου Λυκείου Λαγκαδά.
Η Συνέλευση του Τμήματος Αρχιτεκτόνων Μηχανικών του Αριστοτέλειου Πανεπιστήμιου Θεσσαλονίκης εκφράζει την κάθετη αντίθεσή της με την επικείμενη κατεδάφιση του Γυμνασίου και Λυκείου Λαγκαδά, έργο των Βασίλη Γιαννάκη και Δημήτρη (Μίμη) Φατούρου, του 1969.
Το Γυμνάσιο και Λύκειο Λαγκαδά αποτελεί ένα εξέχον δείγμα του μεταπολεμικού μοντερνισμού στην Ελλάδα, με σαφείς και ευθείς συσχετισμούς με τις τότε εξελίξεις της διεθνούς αρχιτεκτονικής, στην ειδική κατηγορία των σχολικών κτιρίων. Η κυψελωτή οργάνωση της κάτοψης εκφράζει όχι απλώς μια πρωτοποριακή αρχιτεκτονική επίλυση, αλλά μια ευρύτερη νεωτερική προσέγγιση της διδασκαλίας και της μάθησης.
Ο καθηγητής Μίμης Φατούρος, υπήρξε καθοριστική προσωπικότητα για την εξέλιξη της μοντέρνας αρχιτεκτονικής στην Ελλάδα, ειδικά κατά τις δεκαετίες 1970-90, την οποία υπηρέτησε με μοναδικό σχεδιασμένο και υλοποιημένο έργο, αλλά και με μακρόχρονη διδασκαλία στο Τμήμα μας, και μεγάλη συνεισφορά στη διοίκηση του ΑΠΘ και του Υπουργείου Παιδείας. Το έργο του τυγχάνει ευρείας αναγνώρισης και σήμερα μελετάται συστηματικά, στο πλαίσιο ερευνητικών προγραμμάτων, διεπιστημονικών ερευνών, διδακτορικών διατριβών.
Την ίδια στιγμή που πανευρωπαϊκά:
- η διατήρηση και αξιοποίηση του υπάρχοντος κτιριακού αποθέματος θεωρείται προτεραιότητα,
- η περιβαλλοντική κρίση επιβάλλει την επανάχρηση του ήδη κτισμένου χώρου,
- η αρχιτεκτονική κληρονομιά προστατεύεται και αναδεικνύεται, συμβάλλοντας στην προώθηση των τοπικών ταυτοτήτων,
- η μοντέρνα αρχιτεκτονική αναγνωρίζεται ως μέρος του ιστορικού παρελθόντος θεωρούμε αδιανόητο να προωθείται η κατεδάφιση ενός ιδιαίτερα αξιόλογου και εμβληματικού εκπαιδευτικού κτιρίου, όπως το Γυμνάσιο και Λύκειο Λαγκαδά.
Με βάση την επιστημονική τεκμηρίωση που προσφέρει η Αρχιτεκτονική στους τομείς της διαφύλαξης της, πλέον, αναγνωρισμένης αρχιτεκτονικής κληρονομιάς του Μοντέρνου Κινήματος -και ιδιαίτερα της συγκεκριμένης ελληνικής εκδοχής του ως τοπικού ιδιώματος με ξεχωριστές αισθητικές αξίες- αλλά και της πολιτιστικής διαχείρισης του ελάχιστου εναπομείναντος αποθέματος κτιρίων του Μοντερνισμού, το Τμήμα Αρχιτεκτόνων Μηχανικών του ΑΠΘ ζητά την διατήρηση του κτιριακού συγκροτήματος και την ένταξη του σε κατάλληλο χρηματοδοτικό μηχανισμό από τον Δήμο και την Περιφέρεια για την μετατροπή του σε μια σύγχρονη εκπαιδευτική εγκατάσταση.
Στην κατεύθυνση αυτή το Τμήμα Αρχιτεκτόνων Μηχανικών του ΑΠΘ είναι προφανώς διατεθειμένο να συνδράμει την πολιτεία. Αυτό αποτελεί και τη μόνη επιστημονικά τεκμηριωμένη, πολιτιστικά δίκαιη και περιβαλλοντικά βιώσιμη επιλογή.
Η αξία του κτιριακού συγκροτήματος του Γυμνάσιου και Λυκείου Λαγκαδά των Γιαννάκη και Φατούρου τεκμηριώνεται και μέσα από την συμπερίληψή του στα σημαντικά κτίρια του προηγούμενου αιώνα μέσα από τον ειδικό τύπο και εκδόσεις.
