भारतीय मंदिरशिल्प-Indian Temple_Art

  • Home
  • India
  • Pune
  • भारतीय मंदिरशिल्प-Indian Temple_Art

भारतीय मंदिरशिल्प-Indian Temple_Art आर्किटेक्ट & कंसल्टंट - बसाल्ट ब्लॅक स्टोन, सैंड्स्टोन - मंदिर, रो-हाऊस, बंगलोस, आर्ट & डिसाइन.
श्री आदित्य- 9764853629/8412804436, श्री कृष्णा- 9970524015

हिंदू मंदिर, अपनी प्रारंभिक उत्पत्ति से लेकर 10वीं शताब्दी तक, वास्तुशिल्प डिजाइन में एक आकर्षक विकास से गुजरा। एक घनाकार गर्भगृह और एक विशिष्ट घुमावदार अधिरचना की एक सरल औपचारिक योजना में निहित, मंदिर का स्वरूप भारतीय उपमहाद्वीप में मंदिर निर्माण के क्षेत्रीय स्कूलों के भीतर व्यापक प्रयोग के अधीन था।

Happy Vijayadashami 🌟⚜️
02/10/2025

Happy Vijayadashami 🌟⚜️

In association with .
22/09/2025

In association with .

James Fergusson-1949, यांचा विचार भारतीय कलाशिल्पाच्या महानतेकडे पाहायला लावतो -
16/08/2025

James Fergusson-1949, यांचा विचार भारतीय कलाशिल्पाच्या महानतेकडे पाहायला लावतो -

🛕 मंदिराचे वास्तुविश्लेषण (नेवासा दगडातील, एकशिखर रचना)🔸1. शिखर (शिखरलक्षणाध्याय):• या मंदिरावर एकच उंच व सममित, कलात्मक...
09/08/2025

🛕 मंदिराचे वास्तुविश्लेषण (नेवासा दगडातील, एकशिखर रचना)
🔸1. शिखर (शिखरलक्षणाध्याय):
• या मंदिरावर एकच उंच व सममित, कलात्मक एकशिखर आहे.
• हे शिखर नगर शैलीत बांधलेले असून त्यात पायऱ्यांसारखे टप्पे व प्रत्येक टप्प्यावर सूक्ष्म रथिका (turrets) कोरलेल्या दिसतात.
• शिखराच्या शीर्षभागी उठावदार कळस व वेलबुट्टीत घडवलेली आकृती शक्तिरूपतेचे प्रतीक आहे.

🔸2. गर्भगृह (गर्भगृह व पिठलक्षणाध्याय):
• गर्भगृहाचा प्रवेशद्वार उठावदार व नक्षीकामयुक्त आहे.
• दोन्ही बाजूंना उभे असलेले स्तंभ मंदिराला गूढतेची व स्थिरतेची अनुभूती देतात.
• गर्भगृहात मध्यभागी पिठ्ठ्यावर (pedestal) प्रमुख देवतेची प्रतिमा विराजमान असते, जी भव्यतेसह सौम्यतेचे दर्शन घडवते.

🔸3. द्वार व स्तंभ रचना (द्वारलक्षणाध्याय):
• प्रवेशद्वारावरील कमानीवर अर्धवृत्ताकृती नक्षीकाम, वेलबुट्टी व मूर्तिशिल्प कोरलेले आहे.
• स्तंभांवर बेलबुट्ट्या, पुष्पवेल्या, पट्टे व पारंपरिक आकृत्या सूक्ष्मतेने कोरलेल्या आहेत.
• प्रत्येक स्तंभ भक्कम व नाजूक नक्षीकलेचा सुंदर नमुना आहे.

🔸4. पायऱ्या व जगती (जगतिलक्षणाध्याय):
• मंदिर एका उंच जगती (plinth) वर उभारलेले आहे.
• समोरून जाणाऱ्या पायऱ्या सममित व उठावदार असून मंदिराच्या भव्यतेला पूरक वाटतात.
• जगती व पायऱ्यांची रचना मंदिराला स्थिरता व गूढता देते.

🔸 ५. दगडाची शैली (दगडाचे लक्षण):
• हे मंदिर काळसर-राखाडी नेवासा दगडात कोरलेले आहे.
• नेवासा दगडावर सूक्ष्म नक्षीकाम सहज करता येते आणि त्याची टिकावू क्षमता मंदिराला दीर्घायुष्य देणारी आहे.

🔸 ६. स्थापत्यसौंदर्य व छायांकन:
• मंदिराच्या पार्श्वभूमीला हिरवी झाडी व निसर्गसंपन्न परिसर आहे.
• हे वातावरण मंदिराच्या पवित्रतेला अधोरेखित करते, जे शक्तिपीठासाठी योग्य भासते.

** ऐतिहासिक मंदिर/ रो-हाऊस बांधणीसाठी संपर्क करा **
भारतीय मंदिर-शिल्प - 9764853629 / 8412804439
ई-मेल- [email protected]
वेबसाइट- bhartiymandir.com

🛕 हेमाडपंथी शैलीतील भव्य प्रवेशद्वार व सभामंडप🔸 १. प्रवेशद्वाराची रचना:• मंदिराचा मुख्य पूर्वाभिमुख प्रवेशद्वार भव्य व उ...
08/08/2025

🛕 हेमाडपंथी शैलीतील भव्य प्रवेशद्वार व सभामंडप
🔸 १. प्रवेशद्वाराची रचना:
• मंदिराचा मुख्य पूर्वाभिमुख प्रवेशद्वार भव्य व उठावदार आहे.
• दरवाज्याला दोन्ही बाजूंनी वरील ललाटपट्टीवर अप्रतिम देवताशिल्प कोरलेले असून त्यात सिंहमुखे, गणेशप्रतिमा व वेलपत्तींची नक्षी आहे.
• दरवाज्याची चौकट मल्टिलेयर असून त्यावर लाकडी दरवाज्याला सूक्ष्म कोरीव काम केलेले आहे.

🔸 २. स्तंभांची नक्षीकाम व मांडणी:
• मंदिराच्या समोर उभे असलेले सहा स्तंभ हेमाडपंथी पद्धतीतील काळ्या दगडाचे वेलबुटीदार स्तंभ आहेत.
• प्रत्येक स्तंभावर वेगवेगळ्या वेलपत्ती, नागफणी, हस्तिदंतसदृश वर्तुळाकार नक्षी आहे.
• स्तंभांना भक्कम बेस व टोकाला नक्षीदार पट्ट्या आहेत, ज्यामुळे ते भारवाहक असूनही कलात्मक दिसतात.

🔸 ३. पायऱ्या व जगती:
• मंदिर एक उंच चौथऱ्यावर (जगती) आहे.
• सभामंडपाकडे जाण्यासाठी पायऱ्या सुबक व प्रमाणबद्ध कोरलेल्या आहेत.
• पायऱ्यांवरून वर जाताना मंदिराची भव्यता अधिक जाणवते.

🔸 ४. रंगसंगती व सौंदर्य:
• काळ्या बेसॉल्ट दगडात उभारलेले स्तंभ व चौकट, आणि दरवाज्यासाठी निवडलेला तपकिरी लाकडाचा रंग यांचा सुंदर संगम, अत्यंत अभिजात दिसतो.
• वरील शिल्पकामांमध्ये लालसर वेलबुटीदार आकृती मंदिराला सौंदर्यपूर्ण उठाव देतात.

🔸 ५. वैशिष्ट्य:
• हे प्रवेशद्वार व सभामंडप महाराष्ट्रातील पारंपरिक हेमाडपंथी मंदिरशास्त्रानुसार पूर्णत: सममितीत बांधलेले आहे.
• त्याचा दरारा व सौंदर्य मंदिराची गंभीरता, तेजस्वीपणा आणि कलात्मक परंपरा जपतो.

** ऐतिहासिक मंदिर/ रो-हाऊस बांधणीसाठी संपर्क करा **
भारतीय मंदिर-शिल्प - 9764853629 / 8412804439
ई-मेल- [email protected]
वेबसाइट- bhartiymandir.com

🛕 हेमाडपंथी शैलीतील बहुभागी शिखरयुक्त मंदिर🔸 १. शिखर व विमाना रचना:• मंदिराच्या मध्यभागी असलेल्या मुख्य शिखराची रचना पाय...
07/08/2025

🛕 हेमाडपंथी शैलीतील बहुभागी शिखरयुक्त मंदिर
🔸 १. शिखर व विमाना रचना:
• मंदिराच्या मध्यभागी असलेल्या मुख्य शिखराची रचना पायऱ्यांसारखी टप्प्याटप्प्याने वर जाणारी आहे, जी प्राचीन पंचरथ, सप्तरथ किंवा नवरथ पद्धतीचे उत्कृष्ट प्रतिनिधित्व करते.
• शिखराच्या टोकावर सुंदर आमलक, कळस व ध्वजदंड कोरलेले आहेत, जे तेजस्वी भाव देते.
• कोपऱ्यांवर लहान उपशिखरे असून त्यांचा समावेश मंदिराच्या सौंदर्यात भर टाकतो व मध्य शिखराला प्रतिष्ठा देतो.

🔸 २. जगती व पायऱ्या:
• मंदिर एका उंच व मजबूत चौथाऱ्यावर (जगती) उभारलेले आहे, ज्यामुळे ते भव्यतेने उठून दिसते.
• समोरून भव्य पायऱ्या आहेत, ज्यांच्या बाजूंनी गजथर (हत्तींची मूर्ती) किंवा द्वारपाल शिल्पांची नक्षी कोरलेली आहे.
• जगतीवरून सभामंडपाकडे जाणाऱ्या मार्गावर नक्षीदार कमानी व आधारशिल्प दिसतात.

🔸 ३. स्तंभ व भित्तिशिल्प:
• बाह्य भिंतींवर त्रिरथ रचना स्पष्ट दिसते — कोनाक, प्रतिरथ, अनर्थ अशा विभागांसह सुंदर खोदकाम.
• प्रत्येक स्तंभ वेलबुटीदार असून त्यावर स्त्री-पुरुष आकृती, गंधर्व, यक्ष व देवतांच्या लघुरूप मूर्ती कोरलेल्या आहेत.
• कोपऱ्यांवरील कर्णरथिका मध्ये पारंपरिक देवी-देवतांची मूर्ती कोरलेली दिसते, जसे की दुर्गा, लक्ष्मी, विष्णु इ.

🔸 ४. प्रवेशद्वार व मांडणी:
• पूर्वाभिमुख भव्य प्रवेशद्वार आहे, जे भव्यतेची सुरुवातच करते.
• द्वारावर उंच व नक्षीकामयुक्त ललाटपट्टी, ज्यावर वेलपत्ती, देवता व द्वारपाल कोरलेले आहेत.
• चौकट मल्टी-लेयर पद्धतीची असून त्यात उदुंबर, विनायक, कुबेर व महिषासुरमर्दिनी यांची प्रतीके कोरलेली आहेत.

🔸 ५. संपूर्ण रचनेचे वैशिष्ट्य:
• मंदिराची रचना अत्यंत सममित व मूलसूत्राधारित आहे — प्रत्येक भाग विशिष्ट मापनशास्त्र व वास्तुशास्त्रानुसार तयार केला आहे.
• हे मंदिर कोनाक, मध्यरथ, शिखरसम्मिती व मूर्तिशास्त्र या सर्वांचा उत्कृष्ट नमुना आहे.
• उग्र पण कलात्मक भव्यता असलेले हे मंदिर शिव किंवा शक्तिरूप देवीच्या उपासनेस योग्य आहे.

** ऐतिहासिक मंदिर/ रो-हाऊस बांधणीसाठी संपर्क करा **
भारतीय मंदिर-शिल्प - 9764853629 / 8412804439
ई-मेल- [email protected]
वेबसाइट- bhartiymandir.com

🛕 हेमाडपंथी शैलीतील बहुभागी शिखरयुक्त मंदिर:🔸 १. शिखर व विमाना रचना:• मंदिराच्या मध्यभागी असलेल्या मुख्य शिखराचा रचना पा...
06/08/2025

🛕 हेमाडपंथी शैलीतील बहुभागी शिखरयुक्त मंदिर:
🔸 १. शिखर व विमाना रचना:
• मंदिराच्या मध्यभागी असलेल्या मुख्य शिखराचा रचना पायऱ्यांसारखी टप्प्याटप्प्याने वर जाताना दिसते, जी प्राचीन पंचरथ, सप्तरत्न किंवा नवरत्न पद्धतीचे प्रतिनिधित्व करते.
• शिखरावर सुंदर आमलक, कळस व ध्वजदंड रचलेला आहे.
• कोपऱ्यांवर सान्निध्य शिखरे (उपशिखरे) असून मंदिराच्या केंद्रबिंदूला प्रतिष्ठा लाभते.

🔸 २. जगती व पायऱ्या:
• मंदिर एका उच्च चौथाऱ्यावर (जगती) उभारले गेले आहे.
• समोरून भव्य आणि प्रमाणबद्ध पायऱ्या, दोन्ही बाजूंस गजथर किंवा द्वारपाल यांच्यासारख्या शिल्पशैलीची गरिमा आहे.
• जगतीवरील कमानी आणि आधार शिल्प अत्यंत नक्षीदार.

🔸 ३. स्तंभ व भित्तिशिल्प:
• बाह्य भिंतींवर त्रिरथ रचना स्पष्टपणे जाणवते – कोनाक, प्रतिरथ, अनर्थ अशी विभागणी.
• प्रत्येक स्तंभ वेलबुटीदार व कोरीव, स्त्री-पुरुष आकृती, गंधर्व, यक्ष, आणि विविध देवतांची लघुरूपे कोरलेली.
• कोपऱ्यांवरील कर्णरथिकांमध्ये पारंपरिक मूर्ती, जसे की दुर्गा, लक्ष्मी, विष्णु यांचे रूप.

🔸 ४. प्रवेशद्वार व मांडणी:
• पूर्वाभिमुख भव्य प्रवेशद्वार.
• द्वारावर उंचच उंच शिल्पबद्ध ललाटपट्टी, त्यावर वेल, देवता, आणि द्वारपाल.
• द्वाराची चौकट मल्टी-लेयर असलेली – जिच्या मध्ये उदुंबर, विनायक, कुबेर व महिषासुरमर्दिनी यांचे प्रतीक असतात.

🔸 ५. संपूर्ण रचनेचे वैशिष्ट्य:
• मंदिराची संपूर्ण रचना अत्यंत सममित आणि मूलसूत्राधारित असून, प्रत्येक भाग विशिष्ट मापनशास्त्र आणि वास्तुशास्त्र याला धरून उभारलेला आहे.
• हे मंदिर मंदिरशास्त्रातील पृथक कोनाक, मध्यरथ, शिखर-सम्मिती, आणि मूर्तिशास्त्र या सर्वांचे उत्कृष्ट उदाहरण आहे.

 हे मंदिर शिव किंवा शक्तिरूप देवीसाठी विशेष योग्य, कारण त्यात उग्र पण कलात्मक भव्यता आहे.
त्याचे सातत्यपूर्ण व सुसंगत रेखांकन, तसेच महाराष्ट्रातील मूळ दगडी वास्तुशिल्पाला अभिमानास्पद स्वरूप देणारे आहे.

** ऐतिहासिक मंदिर/ रो-हाऊस बांधणीसाठी संपर्क करा **
भारतीय मंदिर-शिल्प - 9764853629 / 8412804439
ई-मेल- [email protected]
वेबसाइट- bhartiymandir.com

🛕 हेमाडपंथी मंदिर – बहुस्तरीय मंदिररचना:🔸 १. शिल्प व शिखररचना:• संपूर्ण मंदिरात बहुस्तरीय पदविन्यास (tiered design) असले...
05/08/2025

🛕 हेमाडपंथी मंदिर – बहुस्तरीय मंदिररचना:
🔸 १. शिल्प व शिखररचना:
• संपूर्ण मंदिरात बहुस्तरीय पदविन्यास (tiered design) असलेले एकरूप शिखर आहे.
• प्रत्येक स्तरावर वेलबुटीदार कोरीव स्तंभ, गवाक्षे, देवमूर्ती, अलंकारिक पट्ट्या, आणि लहान रथिका कोरलेली आहेत.
• अत्यंत प्राचीन शैलीचे हे शिखर एका विशिष्ट सममितीत वर जाऊन अमलक व कळस याने समाप्त होते.

🔸 २. द्वार व प्रवेशभाग:
• मंदिराचे मुख्य द्वार अत्यंत वैभवशाली असून, त्याभोवती शिल्पयुक्त चौकट, गजथर, आणि यक्षपाल कोरलेले आहेत.
• द्वाराचा माथा सुसज्ज असून त्यावर विविध देवता, नारीरूप, सिंहरूपी आकृती स्पष्टपणे कोरलेली आहेत.

🔸 ३. भिंती व शिल्पविभागणी:
• संपूर्ण मंदिराच्या भिंतींवर त्रैलोक्यात्मक मांडणी आहे — म्हणजेच:
o कोनाक (कोपरे)
o प्रतिरथ (लहान projections)
o अनर्थ (मुख्य भागातील खोबण)
• प्रत्येक घटकामध्ये मूर्ती, स्त्री-पुरुष युगले (मिथुन), यक्ष-गंधर्व, अप्सरा, शस्त्रधारी वीर मूर्ती अशा विविध विषयांची नक्षीकाम केलेली आहे.
• मूळ भिंतीच्या मागे खोल गेलेले भाग शिल्पांना उठाव देतात

🔸 ४. पायऱ्या व जगती:
• समोरून नीटस, सममितिक पायऱ्या आणि मजबूत चौथारा (जगती) आहे.
• कोपऱ्यांवर सुशोभित टोकदार पिलर्स, सिंहमुख किंवा यक्ष मूर्तींचा आधार.

🔸 ५. शैली वैशिष्ट्ये:
• ही रचना महाराष्ट्रातील शुद्ध हेमाडपंथी शैलीची प्रतिक आहे.
• अतिशय प्राचीन पण कलात्मक दृष्टिकोनातून सौंदर्यपूर्ण व शक्तिरूप दर्शवणारी.
• मंदिराच्या सर्व स्तरांवर शास्त्रशुद्ध मूलसूत्र रचना (mandala/grid based design) स्पष्टपणे दिसते.

 हे मंदिर शिव, देवी, किंवा त्रिदेव मंडळाच्या उपासनेसाठी अत्यंत योग्य असून, त्याच्या भव्यतेतून महाराष्ट्राच्या वास्तुशिल्प वारशाचा अभिमान वाटतो.
** ऐतिहासिक मंदिर/ रो-हाऊस बांधणीसाठी संपर्क करा **
भारतीय मंदिर-शिल्प - 9764853629 / 8412804439
ई-मेल- [email protected]
वेबसाइट- bhartiymandir.com

🛕 मंदिराचे वर्णन (Hemadpanthi – मल्टी टायर डिझाइन):🔸 १. संपूर्ण रचना:• हे मंदिर बहुस्तरीय (multi-tiered) आहे, आणि प्रत्य...
04/08/2025

🛕 मंदिराचे वर्णन (Hemadpanthi – मल्टी टायर डिझाइन):
🔸 १. संपूर्ण रचना:
• हे मंदिर बहुस्तरीय (multi-tiered) आहे, आणि प्रत्येक मजल्यावर कोरलेली नक्षीकाम आणि स्तंभबद्ध मंडप स्पष्टपणे दिसतो.
• समोरच्या प्रवेशद्वारापासून मंदिराच्या शिखरापर्यंत प्रत्येक स्तर हा शास्त्रानुसार ठेवलेला असून शिल्प-वास्तुशास्त्राच्या नियमांचे पालन केलेले आहे.

🔸 २. जगती (Plinth / चौथारा):
• मंदिराचा आधार असलेला चौथारा अत्यंत मजबूत, नीटस आणि अनेक स्तरांमध्ये बनवलेला आहे.
• समोरच्या पायऱ्या सुसज्ज असून, नंदी/सिंह मूर्तीचे आधार खांबांच्या टोकांवर दर्शवले आहेत.

🔸 ३. स्तंभ व भित्तिशिल्प:
• प्रत्येक मजल्यावर असंख्य सुशोभित स्तंभ, यामध्ये कोणाक, प्रतिरथ, अनर्थ अशा घटकांची कोरलेली विभागणी आहे.
• शिल्पात मिथुन मूर्ती, देवता रूपं, यक्ष-गंधर्व, व नारीरूप वेलबुट्यांनी सुशोभित.

🔸 ४. द्वारशिल्प (Doorway Architecture):
• मुख्य द्वार अत्यंत प्राचीन शैलीचे असून वरच्या पट्टीवर शंख-चक्र, गरुड, कमल व देवी-देवतांची आकृती कोरलेली आहे.
• द्वाराखालील उंबरठ्याच्या बाजूंना यक्ष व द्वारपाल मूर्ती सुबक कोरलेल्या आहेत.

🔸 ५. शिखर व कळस (Superstructure):
• हे पदविन्यासयुक्त शिखर असून पायथ्यापासून वरती टप्प्याटप्प्याने वाढणारी रचना आहे.
• प्रत्येक स्तरावर लहान रथिका (turrets) आणि कोनाकोनाला सोपानदर्शक गवाक्ष.
• सर्वोच्च टोकाला अमलक व सुवर्णकळस, जे मरु-गुर्जर प्रेरणेचा ठसा दर्शवतात.

🔸 ६. संपूर्ण सौंदर्य व सांस्कृतिक महत्त्व:
• हेमाडपंथी शैलीतील या मंदिरात उत्कृष्ट सममिती, संतुलन व साधेपणा आणि नक्षी यांचा सुंदर संगम दिसतो.
• मंदिर परिसर निसर्गाच्या सान्निध्यात असल्यामुळे हे देवालय आध्यात्मिक शांती आणि स्थापत्यशास्त्र यांचा संगम दर्शवते.

 हे मंदिर महादेव, देवी, विष्णु, ग्रामदैवत किंवा सप्तमातृका मंदिरासाठी अत्यंत योग्य आहे.

** ऐतिहासिक मंदिर/ रो-हाऊस बांधणीसाठी संपर्क करा **
भारतीय मंदिर-शिल्प - 9764853629 / 8412804439
ई-मेल- [email protected]
वेबसाइट- bhartiymandir.com

🛕 मंदिर मंडपाचे वर्णन – “भारतीय मंदिर-शिल्प”🔸 1. एकूण रचना:हा मंडप स्वतंत्र आहे, म्हणजेच गर्भगृह नसलेला, सभा, नंदादीप कि...
03/08/2025

🛕 मंदिर मंडपाचे वर्णन – “भारतीय मंदिर-शिल्प”
🔸 1. एकूण रचना:
हा मंडप स्वतंत्र आहे, म्हणजेच गर्भगृह नसलेला, सभा, नंदादीप किंवा यज्ञकुंड मंडप म्हणून वापरण्यात येतो. संपूर्णतः काळसर-राखाडी नेवासा दगडात कोरलेला, गडद छटांचा, अत्यंत सुशोभित आणि सुबक मंडप आहे.

🔸 2. जगती (Plinth / चौथारा):
मंदिराचा पाया उंच चौथाऱ्यावर (जगतीवर) बांधलेला आहे. पायऱ्या लहान पण सममितीय. जगतीवर कोरलेल्या सरळ रेषा आणि मार्बलसदृश पॉलिश, मंदिरास आकर्षक आणि घनदाट स्वरूप देतात.

🔸 3. स्तंभ व अधिष्ठान:
या मंडपाला एकूण १२ उभे नक्षीदार स्तंभ आधार देतात. प्रत्येक स्तंभ तीन भागांत विभागलेला आहे:
• आधारपट्ट (Base): गोलसर, गजपाद (हत्तीचे पाय) शैलीत.
• मध्यभाग: बेलबुट्यांची व शंखपुष्पांची नक्षी.
• शीर्षभाग (Capital): मृदू कमानी व कोपऱ्यांवर वेलदळ्यांची कोरीव सजावट.

🔸 ४. कमानी आणि पट्ट्या:
स्तंभांमधून कमानी आणि पट्ट्या पद्धतशीरपणे एकमेकांशी जोडलेल्या आहेत. या पट्ट्यांवर प्राचीन शिलालेखासारखी कोरीव लिपी दिसते, जी देववाणी किंवा स्तोत्रांश सूचित करते.

🔸 5. वलयपट्ट (Balustrade):
मंडपाच्या मध्यभागात मुक्कामासाठी उंच चौथारा व सभामंडप आहे, ज्याभोवती सुशोभित वलयपट्ट (बांधलेले कठडे) असून त्यामध्ये कोरीव भोकं, तळटोकाला फुलाकृती नक्षीकाम आहे.

🔸 6. छप्पर (Roof / करोटकलक्षण):
मंदिराचे छत पंचकोनी आहे, साध्या कडांपासून टोकाला कळसासारखा उंच कोंबदार भाग (कलशयुक्त कळस) आहे. छताचा माथा हळुवार उताराने उंचावतो, जे महाराष्ट्रीय मंडपछाया शैलीला साजेसे आहे.

 सभामंडप, होमहवन, नंदादीप, कीर्तन, देवतांच्या उत्सवसज्जा यासाठी योग्य.

** ऐतिहासिक मंदिर/ रो-हाऊस बांधणीसाठी संपर्क करा **
भारतीय मंदिर-शिल्प - 9764853629 / 8412804439
ई-मेल- [email protected]
वेबसाइट- bhartiymandir.com

🛕 मंदिराचे वर्णन – “भारतीय मंदिर-शिल्प” (Architect Consultant)🔸 1. रचना:हे मंदिर संपूर्णतः काळसर-राखाडी नेवासा दगडात को...
02/08/2025

🛕 मंदिराचे वर्णन – “भारतीय मंदिर-शिल्प” (Architect Consultant)
🔸 1. रचना:
हे मंदिर संपूर्णतः काळसर-राखाडी नेवासा दगडात कोरले गेले आहे. मंदिर एकट्या गर्भगृहावर आधारित, एकशिखर रचनेचे आहे. यात मंडप किंवा विस्तीर्ण सभामंडप नाही, त्यामुळे हे एकात्म व संकुचित पण प्रभावी मंदिर आहे.

🔸 2. जगती (Plinth / जगतिलक्षणाध्याय):
मंदिर उंच पदोपन्यासित चौथऱ्यावर (जगतीवर) बांधले आहे. पायऱ्या भव्य व सममितीय असून समोरून आणि बाजूने चढण्यासाठी आहेत. या रचनेमुळे मंदिर अधिक प्रभावी, प्राचीन आणि पारंपरिक भासते.

🔸 3. स्तंभ व द्वारशिल्प (द्वारलक्षणाध्याय):
गर्भगृहासमोर एक अर्धमंडपासारखा भाग असून त्यास चार भव्य, गोल, नक्षीदार स्तंभांनी आधार दिला आहे. स्तंभांवर असणाऱ्या रेखीव बेलबुट्या, पट्ट्यांची सजावट आणि शिरोभागातील विशिष्ट कोरीव फुलदाणी आकृती हे मंदिराचे आकर्षण आहे.

🔸 4. शिखर (शिखरलक्षणाध्याय):
मंदिराचे शिखर म्हणजेच गाभाऱ्यावरचे शीर्षकंदील, घुमटाकार रेखा-शिखर शैलीचे आहे. त्यास चारही कोपऱ्यांना उंच, छोट्या कलशयुक्त मंडपिका (miniature turrets) आहेत. शीर्षभागी एक सुबक कळस व ध्वज आहे.

🔸 5. गर्भगृह:
गर्भगृहाचे दार उघडे आहे व आत मूर्ती स्थापनेसाठी नीट कोरलेली पिठिका व मागील भित्तीवर ललाटबिंब (Toran) कोरीव शिल्पासह दिसते. यामध्ये एक पवित्र व शक्तिप्रदायी देवतेसाठी स्थळ तयार करण्यात आले आहे.

🔸 6. कोरीव नक्षीकाम (अलंकारशास्त्र):
संपूर्ण मंदिरावर सुसंगततेने नक्षीकाम केले आहे — उदा. स्तंभ, प्रवेशद्वार, टॉरण, गजथर, मकर, पुष्पवलय, यक्षिणी व शिवमुद्रा इत्यादी.

🔸 7. वातावरण:
पार्श्वभूमीत डोंगर, झाडं आणि दगडी कंपाऊंडमुळे मंदिर एकांत, निसर्गसंपन्न व शांत वाटतं. हे वातावरण देवपूजेसाठी अत्यंत अनुकूल आहे.

** ऐतिहासिक मंदिर/ रो-हाऊस बांधणीसाठी संपर्क करा **
भारतीय मंदिर-शिल्प - 9764853629 / 8412804439
ई-मेल- [email protected]
वेबसाइट- bhartiymandir.com

Address

Sus
Pune
411021

Telephone

+919764853629

Website

Alerts

Be the first to know and let us send you an email when भारतीय मंदिरशिल्प-Indian Temple_Art posts news and promotions. Your email address will not be used for any other purpose, and you can unsubscribe at any time.

Contact The Business

Send a message to भारतीय मंदिरशिल्प-Indian Temple_Art:

Shortcuts

Share

Category