08/05/2025
.
Het Nieuw Burgerlijk Wetboek (NBW) van Suriname is op 1 mei 2025 in werking getreden, precies 156 jaar na de invoering van het oorspronkelijke Burgerlijk Wetboek. Dit nieuwe wetboek, bestaande uit 8 boeken, biedt een compleet nieuwe jas voor ons rechtssysteem.
Hier is een summiere uiteenzetting van enkele van de belangrijke veranderingen:
Boek 1: Personen- en Familierecht
Namenrecht: Kinderen kunnen nu de achternaam van de moeder, vader of een combinatie van beide dragen, waarbij de keuze voor het eerste kind geldt voor alle volgende kinderen uit hetzelfde huwelijk.
Meerderjarigheidsgrens: De meerderjarigheidsgrens is gesteld op 18 jaar.
Gezamenlijk ouderlijk gezag: Beide ouders hebben gezamenlijk gezag na echtscheiding.
Gerechtelijke vaststelling vaderschap: Een juridische procedure waarbij de rechter het vaderschap van de man vaststelt, veelal op verzoek van de moeder of het kind. Na toekenning is het kind een juridisch kind.
Huwelijk | Beperkte gemeenschap van goederen: Het NBW introduceert een beperkte gemeenschap van goederen, waarbij gezamenlijk verkregen voorhuwelijks vermogen en vermogen verkregen tijdens het huwelijk worden gedeeld. Giften, erfrechtelijke verkrijgingen, pensioenen en verzorgingsvruchtgebruik vallen buiten de gemeenschap.
Ontbinding van de gemeenschap bij echtscheiding: De gemeenschap wordt ontbonden bij indiening van het verzoek tot echtscheiding, niet bij de daadwerkelijke echtscheiding.
Beschermingsbewind en mentorschap: Deze twee middelen bieden een alternatief tegen het soms onnodig zware instituut (de curatele). Ze kunnen worden ingesteld zonder publicatie. Het beschermingsbewind betreft enkel de vermogensrechtelijke belangen. Het mentorschap betreft enkel de vermogensrechtelijke belangen van de betrokkene.
Concubinaat: Ten behoeve van langdurig samenwonende partners bestaan er thans regelingen zoals uitkering tot levensonderhoud en vergoedingsrechten.
Boek 2: Rechtspersonenrecht
Dit boek regelt de oprichting, structuur en ontbinding van Personenvennootschappen zoals maatschap, VOF en CV en van rechtspersonen zoals verenigingen, stichtingen en vennootschappen. Het biedt een duidelijke juridische basis voor het functioneren van deze entiteiten.
Aandelen aan toonder: Aandelen aan toonder zijn reeds bij wet in 2016 afgeschaft en zijn van rechtswege omgezet in aandelen op naam. Niet-ingeleverde aandeelbewijzen worden van rechtswege om niet verkregen door de vennootschap.
Administratieplicht: Het NBW introduceert een uitdrukkelijke administratieplicht voor alle rechtsvormen, met een bewaarplicht van tien jaar.
Overgangsregeling: Er is een nadere regeling getroffen voor de overgang van aandelen aan toonder naar aandelen op naam.
Boek 3: Vermogensrecht in het algemeen
Hierin worden algemene bepalingen over eigendom, bezit en vermogensrechten vastgelegd. Het boek biedt kaders voor het beheer en de overdracht van vermogensbestanddelen. Met de trust als het meest in het oog springende onderwerp.
Trust: Het NBW introduceert de trust als nieuwe rechtsfiguur.
Boek 4: Erfrecht
Bescherming langstlevende echtgenoot: De langstlevende echtgenoot (niet zijnde de stiefouder) krijgt volledige beschikking over de nalatenschap, met kinderen die een geldvordering hebben die pas opeisbaar is na het inroepen van een wilsrecht (zoals het overlijden van deze echtgenoot, bij hertrouwen, enz.).
Legitieme portie: De legitieme portie verdwijnt volledig uit het Surinaams erfrecht. Overgangsrecht bepaalt dat verkregen rechten behouden blijven gedurende een bepaalde periode.
Concubinaat: Degene die ten minste 10 jaar heeft samengeleefd met de erflater als ware zij gehuwd, kan in aanmerking komen voor verzorgingsvruchtgebruik op een woning en inboedel.
Langdurig onverdeelde boedels: Er is een regeling getroffen voor langdurig onverdeelde boedels, met aandacht voor behoud.
Boek 5: Zakelijke rechten
Dit boek behandelt rechten op zaken, zoals eigendom, erfpacht en hypotheek. Een belangrijke toevoeging is het appartementsrecht, dat mede-eigendom en exclusief gebruik van delen van een gebouw regelt.
Appartementsrecht en timeshare: Invoering van appartementsrecht en deeltijdsappartementsrecht (timeshare).
Boek 6: Algemeen verbintenissenrecht
Dit boek biedt een juridisch kader voor alle soorten verbintenissen. Het bevat bepalingen over het ontstaan, de uitvoering en de beëindiging van verbintenissen, evenals regels voor schuldeisers en schuldenaren.
Boek 7: Bijzondere overeenkomsten
Dit boek specificeert regels voor bijzondere contracten zoals koop, huur, arbeid en aanneming van werk. Het biedt gedetailleerde bepalingen die aansluiten bij de moderne praktijk.
Boek 8: Verkeersmiddelen en vervoer
Een nieuw toegevoegd boek dat regels bevat voor het vervoer over land, water en door de lucht, inclusief aansprakelijkheid bij vervoersovereenkomsten en schadegevallen.
