04/05/2022
เมืองใหญ่ในญี่ปุ่นเช่นโตเกียว แต่ละบ้านมีพื้นที่น้อยมาก แต่มันก็ทำให้เกิดวัฒนธรรมที่ดีอย่างหนึ่ง นั่นคือการ (ต้อง) รักษาความน้อยไว้ตลอดเวลา
ซื้อของเข้าบ้านหนึ่งชิ้น ก็ต้องเอาของเดิมออกหนึ่งชิ้น!
นิสัยนี้ทำให้ชาวเมืองไม่เก็บสะสม อยากดูอะไรก็ไปพิพิธภัณฑ์ซึ่งเป็นศูนย์รวมของต่าง ๆ ทำให้เสียทรัพยากรในการเก็บรักษาน้อยลง
ในแง่มุมของปรัชญา มันสอนให้เข้าใจสัจธรรมของชีวิตว่า ตายแล้วก็เอาของติดตัวไปไม่ได้สักชิ้นเดียว
ความน้อยก็มีประโยชน์ของมัน!
เมื่อเด็ก ๆ ผมไม่มีปัญญาซื้อหนังสือ (ราคานวนิยายปกแข็งในสมัยนั้นราว 25-30 บาท) หนังสือแทบทั้งหมดที่อ่านมาจากห้องสมุด จึงฝันว่าโตขึ้นมีการมีงานแล้ว จะสร้างห้องสมุดส่วนตัวซึ่งมีหนังสือครบทุกปกที่เคยยืมอ่านมาในชีวิต
ครั้นโตขึ้นมีเงินพอซื้อหนังสือเองได้ ก็พบความจริงว่า ยากนักที่ใครคนหนึ่งจะเก็บหนังสือครบทุกปก เพราะขนาดห้องสมุดส่วนตัวมีแต่จะขยายขึ้นเรื่อย ๆ ดูแลก็ลำบาก ส่วนใหญ่เป็นหนังสือที่ไม่มีโอกาสอ่านซ้ำ แต่ต้องเสียเวลาทำความสะอาดเป็นระยะ อีกทั้งต้องสู้รบตบมือกับบรรดาปลวกจอมแทะ
ในที่สุดก็เปลี่ยนความคิด บริจาคหนังสือที่อ่านแล้วเข้าห้องสมุด เก็บเฉพาะเล่มที่ต้องใช้เป็นประจำ อยากได้อะไรก็ไปค้นหาตามห้องสมุดหรือร้านหนังสือ ผลก็คือไม่มีภาระดูแลห้องสมุด เบาตัวขึ้นมาก
มาคิดดู เราสามารถทำอย่างนี้กับตู้เสื้อผ้า ตู้เก็บรองเท้า ห้องเก็บของ ลิ้นชัก ฯลฯ ทำเช่นนี้ได้เมื่อใด ความรกรุงรังจะหายไปจากชีวิตโดยพลัน
ภาษาอังกฤษใช้คำว่า simplicity หมายถึงความเรียบง่าย การเข้าใจง่าย สิ่งที่ทำได้ง่าย ธรรมชาติที่เรียบง่าย ก็คือความน้อย เป็นที่มาของปรัชญาการออกแบบที่ว่า Less is more ยิ่งน้อยก็คือยิ่งมาก
โลกของการทำงานก็สามารถใช้ปรัชญา ‘น้อยที่สุด’ ทำให้สมองทำงานได้ประสิทธิภาพสูงสุด เพราะไม่ต้องจดจำรายละเอียดทุกอย่างใส่หัว หากรู้จักใช้ปรัชญา ‘ซื้อของเข้าบ้านหนึ่งชิ้นก็ต้องเอาของเดิมออกหนึ่งชิ้น’ สมองจะเหลือพื้นที่ไว้สร้างสรรค์เรื่องอื่น จดจำเฉพาะสิ่งที่ต้องจำ ไม่จำสิ่งที่นาน ๆ ใช้ที รวมไปถึงความวิตกกังวล ช่วยประหยัดพื้นที่สมอง สามารถทุ่มเทคิดเรื่องที่เป็นประโยชน์จริง ๆ
ผมใช้วิธีนี้ในการทำงานเขียนหนังสือ เมื่อค้นคว้าหาข้อมูลจำนวนมากมาทำงานเสร็จแล้ว ก็ลบมันออกจากคลังสมอง หัวก็ว่าง พร้อมสำหรับทำงานอื่น ๆ ต่อไป สบายหัวสบายใจขึ้นมาก
เฮนรี เดวิด ธอโร นักคิด นักปรัชญาชาวอเมริกัน เขียนว่า “ขณะที่คุณทำให้ชีวิตเรียบง่ายขึ้น กฎของจักรวาลก็จะง่ายขึ้นด้วย” ตรงกับที่ เลโอนาร์โด ดา วินชี กล่าวไว้ “ความเรียบง่ายคือความซับซ้อนระดับสุดยอด”
ขงจื๊อกล่าวว่า “ชีวิตเป็นเรื่องเรียบง่ายมาก แต่เราเองมักทำให้มันซับซ้อน”
เป็นอิสระเสียแต่วันนี้ อะไรปล่อยวางได้ ก็ปล่อยวางเสีย เพราะเอาติดตัวไปได้ถึงแค่วันตายเท่านั้น
จากหนังสือ #คำที่แปลว่ารัก ซื้อตรงจากนักเขียนได้ที่ http://www.winbookclub.com/shopping.php (หมวดแนวกำลังใจ)