16/02/2026
Sự đơn giản có chủ đích trong thiết kế kiến trúc
Tôi thường nhận được một câu hỏi:
“Vì sao công trình anh thiết kế trông đơn giản như vậy mà chi phí thiết kế lại không hề rẻ? Đơn giản thế thì thù lao phải thấp hơn chứ?”
Tôi không bất ngờ trước những thắc mắc ấy. Bởi lẽ, trong cảm nhận phổ biến, “đơn giản” thường bị đồng nhất với “ít công sức”. Nhưng trong thực hành kiến trúc, sự đơn giản đúng nghĩa lại là kết quả của quá trình lao động trí tuệ phức tạp và nghiêm túc.
Phần lớn các công trình tôi theo đuổi, nếu không có sự can thiệp mang tính phô trương từ phía chủ đầu tư, đều hướng đến tinh thần tối giản và thực dụng. Tuy nhiên, để đạt được sự giản lược đó, tôi phải làm việc nhiều hơn, suy nghĩ sâu hơn và cân nhắc kỹ lưỡng hơn. Bởi mục tiêu không chỉ là làm ít đi, mà là loại bỏ những gì không cần thiết, trong khi vẫn giải quyết trọn vẹn mọi nhu cầu sử dụng.
Trong kiến trúc, tạo ra một công trình giàu tính nghệ thuật đã là một thử thách lớn — và đó luôn là khát vọng của người làm nghề. Nhưng làm cho một công trình thực dụng trở nên đơn giản mà không nghèo nàn, không hời hợt, lại là một thử thách khác, không kém phần khó khăn.
Đặc biệt, với nhà ở dành cho người Việt đương đại, không gian sống luôn chứa đựng nhiều lớp văn hóa, thói quen sinh hoạt chồng chéo, đôi khi mâu thuẫn. Làm sao để dung hòa tất cả những lớp lang ấy, rồi chắt lọc thành một bố cục gọn gàng, mạch lạc, mà người sử dụng không cảm thấy thiếu thốn hay bất tiện — đó mới là bài toán thực sự.
Chúng tôi không hướng đến nhóm khách hàng tìm kiếm sự hào nhoáng hay phô diễn đẳng cấp. Những không gian có thể được chăm sóc bởi vài người giúp việc mỗi ngày, nơi đồ đạc có thể dễ dàng thay thế chỉ vì “đã chán”, không phải là đối tượng mà chúng tôi phục vụ.
Chúng tôi hướng đến những gia đình mong muốn một ngôi nhà giản dị nhưng cô đọng tinh thần sống của người Việt. Ở đó, trọng tâm đặt vào tổ chức không gian, vào ánh sáng tự nhiên, vào sự tuần hoàn của không khí, vào tính linh hoạt của mặt bằng. Các yếu tố trang trí hình thức được đưa xuống thứ yếu, không phải để tiết kiệm một cách máy móc, mà để giảm chi phí đầu tư ban đầu, giảm chi phí bảo trì về lâu dài, và quan trọng hơn, để không gian có khoảng trống cho đời sống thực sự diễn ra.
Chúng tôi quan niệm rằng ngôi nhà không nên hoàn tất ngay từ ngày bàn giao. Công trình chỉ là điểm khởi đầu. Chính chủ nhân mới là người thổi hồn cho ngôi nhà, lấp đầy nó bằng sách trên kệ, bằng ảnh gia đình trên tường, bằng những kỷ vật sau mỗi chuyến du lịch, bằng tiếng cười và thói quen sinh hoạt qua năm tháng.
Với chúng tôi, một công trình kiến trúc giống như một cơ thể sống. Nó có thể hít thở, nó thay đổi theo thời gian, thích nghi với hoàn cảnh, và không bao giờ thực sự hoàn thiện theo nghĩa đóng khung. Thiết kế không chỉ là tạo hình không gian; đó là quá trình định hình, quy hoạch lối sống cho một gia đình.
Ai có sự đồng cảm sẽ nhận ra chiều sâu phía sau vẻ ngoài giản lược ấy.
Ai không đồng cảm có thể cho rằng chúng tôi “lười”.
Nhưng với chúng tôi, sự đơn giản đúng nghĩa luôn là kết quả của một tư duy kỷ luật, của sự tiết chế, và của trách nhiệm lâu dài đối với đời sống của người ở trong đó.
