21/10/2017
Hồi hải mã: new-born neuron 2.
Nhà tui hồi đó nghèo lắm, nhà có 7 chị em và má của tui, tui là út và là con trai duy nhất, nên dù nhà nghèo nhưng tui cũng được cưng nhất nhà, nhưng có 6 người chị cộng thêm má nữa là tui sống với 7 người phụ nữ (thiệt là ...) nhà không có ba, ba tui có vợ khác sống ở Đồng Nai và chưa bao giờ về thăm tụi tui (thôi kệ ổng đi).
Nhà tui vách đất và lợp cỏ tranh trên nóc nhà, mùa nắng thì không sao, mùa mưa là dột đủ chỗ, cũng vui lắm, mưa đến là lật đật đi lấy thau hứng chỗ dột nước chảy xuống thau nhôm nghe thú vị lắm, nền nhà cũng là nền đất sét nên mưa dột làm trong nhà cũng có lổ giống như ở gà, nhà này ngày xưa được ông ngoại và những người trong xóm xây cho lúc má tui mang 6 mẹ con từ Long Thành (lúc giải phóng má tui về ở trên đất ông cố nội - mãnh đất được cho ba tui ăn hương quả) lúc về đây tui còn đang nằm trong bụng của má, má kể lúc mang bầu tui má thường ăn quả u ma (quả lêkima nhưng người ở quê tui gọi như vậy không à) vì nghèo lắm đâu có gì ăn ngoài mấy loại trái cây xung quanh nhà, ông ngoại và cậu mười hay lén bà ngoại mang gạo và đồ ăn lên cho má và mấy chị tui, mỗi lần bị bà ngoại bắt là bà ngoại chửi dữ lắm, bà ngoại chửi má tui ngu thì tự chịu, bà ngoại tui chặt dạ lắm (thôi nổi buồn này của má để tui kể sau).
Cái vách bằng đất nện nhà tui được làm cũng công phu lắm (sau này khi lớn lên thấy người ta làm mới biết). Đầu tiền người lớn đào đất sét đổ thành đống sau đó lấy sẻn xúc bỏ đất vào một cái khuôn gỗ hình chữ nhật khoảng 20x30cm, có 2 người ngồi ở 2 đầu mỗi người cầm một cái búa nện bằng gỗ có chiều ngang bằng chiều ngang cái khuôn và thay phiên nhau nện cục gạch đất mỗi người nện một nữa đầu, và nện luân phiên lên xuống xen kẻ cho đất dẻ lại. Khi cục gạch đất được nện cứng người ta sẽ mở khuôn lấy cục gạch và mang đi phơi
Để xây cái vách thì người ta lấy đất sét trộn với nước sền sệt để làm hồ, người lớn dùng tay hốt hồ sét đã trộn và trải đều lên cục gạch phía dưới rồi mới đặt cục gạch đất lên, tương tự như xây là bằng xi măng bây giờ thôi, vách tường xây lên tầm 2 mét hơn thì người lớn bắt đầu gác cây làm kèo, đòn tay ... dùng tre tầm vong gác trên cùng để lợp tranh (loại cỏ tranh ngoài gò, được người ta cắt phơi khô rồi dùng lạc tre bện lại thành từng tấm) các tấm tranh được lợp ở dưới mái thấp trước rồi lợp lên cao từ từ cũng xếp lớp giống như lợp ngối. Mái tranh mau mục lắm dùng khoảng 3-4 năm là phải lợp cái khác, nên nhà tui được thay mái thường xuyên, má thường hay nói đùa "người ta nhà giàu ở nhà cũ còn mình nhà nghèo ở nhà mới liên tục".
Trước nhà tui có cây mít to lắm, đường mòn đi ngang sân nhà đứng trong nhà nhìn ra cây mít thì phía bên phải nhà tui có cây điệp to lắm loại điệp có hoa đỏ vàng mà người lớn hay bẻ hoa vào để cúng trên bàn phật, kế bên cây điệp là cây hồng quân đực - tới mùa nó ra hoa nhiều lắm nhưng chẳng có đậu trái, đi tiếp ra bên hong nhà là 2 cây mảng cầu ta (quả na) lớn lắm, tui thường trèo hái trái ăn mê ly, tiếp theo 2 cây mảng cầu là bụi chuối - má tui thường trồng chuối cơm chua, tiếp phía sau nhà là cây cao su lớn bằng nữa thân mình tui, phía sau nhà có cây ổi xá lị trái to lắm nhưng mà đến mùa sâu thì ôi thôi con nào con nấy to bằng hột mít dài khoảng 1 tấc, có màu xanh bạc. Kế bên cây ổi là cây vú sữa, tui khoái cây này nhất trái nó to lắm, loại vú sữa tím trái to hơn cái chén lớn. Phía cuối vườn nhà cũng có cây mãng cầu ta một cái hầm đất (đất đào lên để làm gạch xây nhà) kế bên hầm đất là nhà cầu (nghĩ lại mà tởm - nhà cầu là một cái hầm được đặt một tấm bê tông có cái lổ ở giữa 2 bên có 2 cục xi măng lớn để đặt chân ngồi, ở trong này thì lúc nào cũng hôi, thôi không kể vụ này). Kể tiếp điều thú vị, cuối vườn nằm ở gốc là 2 cây khế cây ở trong là cây khế ngọt cây ngay gốc vườn là cây khế chua và có dây tiêu leo trên cây khế, 2 nộc tiêu này sai trái lắm tới mùa hái tiêu là hái cũng mệt luôn, lúc tui đủ tuổi phụ hái tui thường hái mây chuỗi chín đỏ bỏ vào miệng cạp cạp ăn cái cơm nó ngọt ngọt, hái tiêu cũng cực lắm vì nộc tiêu nhiều kiến vàng làm tổ lắm, mỗi lần hái tui trèo lên cái than lấy tro bếp rải để tụi kiến nó mù mắt cắn mình ít hơn rồi mới hái được, tiêu hái xong mang vào lải hạt ra , lải hạt xong thì hai cái tay đen thui vì mủ tiêu, còn lại cái cùi tiêu má kêu mang đổ giữa đường để người ta đi qua đi lại đạp nhiều thì mùa sau mới say quả (tui không hiểu, đến giờ lớn cũng không hiểu). Quay lại cây khế ngọt, tui thường xuyên ở trên ngọn của nó, trái của nó to lắm tui trèo lên hái ăn, thường tui chỉ chọn quả nào ngon nhất rồi ngồi trên cây xử tại chỗ, trái khế ngon là trái mà chưa chín chỉ mới ở màu xanh đọt chuối tươi các múi khế căn mọng lên, cắn miếng nào ngọt lịm miếng đó, nhưng có điều ăn khế xong cái răng nó rít rít, ăn đã tui trèo xuống không quên bỏ vào trong áo một bụng xuống cho mấy chị (tui thường bỏ áo vô quần rồi hái khế bỏ bên trong áo, mà cây khế có kiến đen lẫn kiến vàng,, và hiển nhiên là bị tụi nó cắn đủ chổ kể cả cái chổ ấy nó cũng không tha, kiến đen cắn ngứa ngứa chứ kiến vàng nó cắn đâu lắm). Ở nhà chỉ có mình tui là trèo cây khế và cây vú sữa, mấy chị thì chỉ lấy cây đứng dưới đất thọc lên thôi....
