04/05/2026
सामाजिक सञ्जाल बाट साभार
काठमाण्डौ उपत्यका भित्र घर जग्गा खरिद गदै हुनुहन्छ ? छोड्नुपर्ने मापदण्ड थाहा छ? जानि राखौ।
खोला, खहरे, र नदीको किनारमा भवन निर्माण गर्दा छोड्नुपर्ने न्यूनतम दुरी (मापदण्ड) नदीको आकार र स्थानीय निकायको नियम अनुसार फरक-फरक हुन्छ।
नेपाल सरकारले २०६५ मा गरेको मन्त्री परिषद्को निर्णय र हालै सर्वोच्च अदालतबाट पुन: सदर भएको काठमाडौँ उपत्यकाका प्रमुख मापदण्डहरू यस प्रकार छन्:
१. प्रमुख नदीहरू (२० मिटर)
बागमती, विष्णुमती र मनोहरा नदीको किनारबाट २० मिटर दूरीभित्र कुनै पनि निर्माण कार्य गर्न पाइँदैन।
२. सहायक खोलाहरू (६ देखि १२ मिटर)
विभिन्न खोलाहरूको बहाव र क्षेत्र अनुसार छुट्टाछुट्टै मापदण्ड तोकिएको छ:
नख्खु खोला: १२ मिटर
बल्खु, कर्मनासा, कोइकु, साङ्ले र महादेव खोला : १० मिटर
धोबीखोला: धोबीखोला आयोजना क्षेत्रमा ९ मिटर
करखुसी खोला: ६ मिटर
३. साना खोला, खहरे र कुलो (४ देखि ६ मिटर)
अन्य खोला र खहरे: सामान्यतया ४ देखि ६ मिटर सम्मको मापदण्ड तोकिएको छ।
कुलो: कुलोको हकमा स्थानीय तह (नगरपालिका) को आफ्नै कार्यविधि अनुसार सामान्यतया १.५ देखि ३ मिटर सम्म छोड्नुपर्ने हुन्छ।